مجتبى ملكى اصفهانى

44

فرهنگ اصطلاحات اصول ( فارسى )

- اراده استعمالى : يعنى اراده متكلم بر استعمال لفظ در معناى حقيقى خود . - اراده جدّى : هرگاه متكلم همان معنايى را كه لفظ براى آن وضع شده است اراده كرده باشد ، اراده را جدّى گويند . « 1 » ارتكاز متشرعه اين اصطلاح توسط برخى از اساتيد اصول فقه در عصر حاضر رايج شده است ، و ظاهرا مراد ايشان اين است كه علاوه بر وجود سيره بر فعل يا ترك چيزى ، احساس عميقى نسبت به نوع حكم وجود داشته باشد ؛ گرچه مصدر و منشأ آن ناشناخته باقى بماند . - فرق ارتكاز متشرعه با سيره عقلا و متشرعه : سيره عقلا يا متشرعه چون دليل لبى است ، از جهت تعيين نوع حكم مجمل است . ولى ارتكاز متشرعه ، نوع حكم را از جهت وجوب و حرمت و استحباب و . . . مشخص مىكند . - حجيّت ارتكاز متشرعه : چنين ارتكازى وقتى حجّت است كه صدور آن در زمان معصومين عليهم السّلام

--> ( 1 ) با استفاده از منابع ذيل : كشف المراد ، ص 288 ؛ كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 93 ، الجهة الرابعة ؛ اصطلاحات الاصول ، ص 28 ؛ شرح كشف المراد ، ص 124 .